Osteotomie

 

Een osteotomie betekent het doorzagen van het bot. Een osteotomie rond de knie heeft als doel de as (de stand) van het been te veranderen. Pijn bij artrose (kraakbeenslijtage) is de meest voorkomende klacht die leidt tot een osteotomie.
De pijn is ernstig, waardoor de volgende klachten kunnen optreden:

• Ernstig beperkte loopafstand.
• Verstoorde nachtrust.
• Traplopen is bemoeilijkt.
• Gezwollen knie.
• Onbetrouwbaar aanvoelen van de knie.
• Het been kan een “O” of” X” stand hebben aangenomen.

Om in aanmerking te komen voor een osteotomie moeten de klachten en de artrose beperkt zijn tot de binnen- of buitenzijde van de knie.

 Behandeling osteotomie 

De belangrijkste reden voor osteotomie is artrose in het kniegewricht. Als deze slijtage zich slechts aan één kant van de knie bevindt, dan kan het zinvol zijn de as te veranderen. Meestal wordt van een O-been een X been gemaakt, het omgekeerde komt incidenteel voor. Osteotomie wordt uitgevoerd bij relatief jonge patiënten, omdat een knieprothese een beperkte levensduur kent en op deze wijze kan een nieuwe knie worden uitgesteld.

Komt u in aanmerking voor osteotomie, dan verloopt de behandeling als volgt:

• De operatie van osteotomie verloopt onder algehele anesthesie (narcose) of een ruggenprik.
• Het bot wordt gedeeltelijk doorgenomen en geopend.
• Röntgendoorlichting laat zien wanneer de juiste stand van het been is bereikt.
• Over het geopende bot wordt een metalen plaat geschroefd.
• De opening die in het bot is ontstaan, vult zich in de loop der tijd op met het eigen bot. Slechts zelden is het nodig om deze ruimte te vullen met bijvoorbeeld kunstbot of donorbot.
• De knie na de osteotomie wordt gehecht.
• De hechtingen worden na ongeveer 14 dagen verwijderd.
• Wij maken gebruik van de modernste technieken waardoor er zo min mogelijk weefselschade is en het herstel van osteotomie spoedig verloopt.

 

Voorbereiding op een osteotomie

Voordat u de osteotomie krijgt, vindt een aantal voorbereidingen plaats:

• U bezoekt de doktersassistente en/of anesthesioloog. Deze bepaalt of u de operatie van osteotomie kunt ondergaan en geeft u uitleg over de verschillende vormen van verdoving en pijnbestrijding, zowel tijdens als na de ingreep van osteotomie. Meer informatie over anesthesie leest u hier.
• De operatiedag wordt ingepland. De totale opnameduur van osteotomie is een tot twee dagen. U komt op de operatiedag naar de kliniek. De dagen na de operatie van osteotomie zijn bedoeld om bij te komen van de operatie  en te oefenen met de fysiotherapeut zodat u langzaam aan weer op de been komt na de osteotomie.
• U haalt van tevoren krukken in huis, die u op de dag van de operatie van osteotomie meeneemt naar de kliniek. Dit kunt u onder andere regelen via de thuiszorgwinkel. Voor meer informatie: www.thuiszorgwinkel.nl.
• Meestal lukt het twee weken na de operatie van de osteotomie om met een kruk in huis te lopen. Denkt u dat u het thuis toch niet (zonder hulp) gaat redden, bespreek dit dan met de transferverpleegkundige in het Vlietland Ziekenhuis of met de thuiszorg instelling van uw woonplaats.
  Een osteotomie ondergaan is geen kleinigheid. Het is een flinke operatie waarna u een lange herstelperiode heeft. Het is belangrijk dat u zich dat vooraf goed realiseert. Hoe beter uw conditie en hoe beter de spieren van de benen getraind zijn voorafgaand aan de ingreep, des te beter verloopt de herstelperiode na de osteotomie.

 

 De opname

Op de dag van opname van de osteotomie draagt u gemakkelijk zittende kleding en schoeisel. Persoonlijke spullen zoals medicijnen, kleding en toiletartikelen neemt u mee, evenals uw krukken. Laat waardevolle spullen zoveel mogelijk thuis.

De operatiedag verloopt als volgt:

• U verschijnt nuchter op de afgesproken tijd in de kliniek.
• U krijgt een steunkous aangemeten voor na de operatie van de osteotomie.
• Na voorbereiding door de anesthesioloog vindt de operatie van osteotomie plaats in de operatiekamer.
• Na de ingreep van de osteotomie komt u rustig bij van de verdoving in de uitslaapkamer.
• Terug op de afdeling controleert de verpleegkundige u verder. U blijft deze dag nog in bed en u krijgt pijnstillers om de pijn draaglijk te houden.

De dag na de operatie van de osteotomie komt de fysiotherapeut u instructies geven over oefenen en het lopen met krukken.

 

 Herstel na een osteotomie

De herstelperiode na osteotomie beslaat enkele maanden en verloopt in grote lijnen als volgt:

• De eerste dagen na de operatie van de osteotomie bent u nog opgenomen in het ziekenhuis. U krijgt pijnstillers en de fysiotherapeut oefent met u en geeft u instructies voor het oefenen thuis. Na twee dagen wordt het grote verband van de knie verwijderd en wordt de wond beoordeeld.
• Na enkele dagen is de pijn gewoonlijk goed draaglijk met tabletten die u thuis ook kunt gebruiken na de osteotomie. Meestal kunt u dan ook de knie negentig  graden buigen en goed strekken en bent u voldoende zelfstandig voor ontslag.
• U gebruikt een aantal weken na de behandeling van osteotomie bloedverdunners ter voorkoming van een trombosebeen en longembolie.
• De eerste twee weken loopt u met twee krukken, daarna loopt  u in huis met een kruk, die u gebruikt  aan de NIET geopereerde kant.
• De hechtingen worden na ongeveer 14 dagen verwijderd.
• U mag de eerste weken na de operatie van de osteotomie niet zelf autorijden of fietsen.
• U draagt gedurende zes weken dag en nacht een steunkous.
• Gedurende het hersteltraject na de osteotomie gaat u beweging verder opbouwen.
• Frequent oefenen, maar niet te lang achtereen, is nodig om de spierkracht en coördinatie weer optimaal te krijgen. Pijn en zwelling rond de knie geven aan dat de grens van het belasten bereikt is.

Pas na vier tot zes maanden is de knie weer helemaal tot rust gekomen. De termijn waarop werk kan worden hervat, hangt  af van het soort werk dat u doet. U mag de eerste weken na de operatie van osteotomie niet zelf autorijden of fietsen. Pas als het bot volledig is genezen mag u weer deelnemen aan het verkeer.

 

 Complicaties na een osteotomie

Bij iedere ingreep kunnen complicaties ontstaan. Over complicaties die te maken kunnen hebben met de anesthesie, leest u hier meer.

Overleg bij onderstaande complicaties met uw specialist voor eventuele behandeling:

• Nabloeding in de knie na de osteotomie.
• De wond blijft soms lang gevoelig na de osteotomie.
• Er kan een trombosebeen of longembolie ontstaan.
• Infectie van de wond of de metalen plaat.
• Het doorgenomen bot geneest niet na de osteotomie.
• Onder- of overcorrectie van de stand, het been heeft niet voldoende of juist teveel standsverandering ondergaan.
• Schade door de operatie van osteotomie aan structuren rond de knie, zoals zenuwen of bloedvaten; dit is zeer zeldzaam.

Soms is het resultaat van de osteotomie niet wat u ervan had gehoopt en is er onvoldoende effect op de pijnklachten in de knie. Dan kan soms eerder dan gehoopt toch een knieprothese de oplossing zijn.

 

 Verwachtingen na een osteotomie

Een osteotomie heeft tot doel de pijn in de knie te verminderen en de knieprothese uit te stellen. Meestal is dit ook het resultaat. Realiseert u zich echter goed dat bij deze ingreep van de osteotomie een kans bestaat op een complicatie. Daarnaast is het revalidatietraject lang. Toch zijn de meeste patiënten erg tevreden na de behandeling.

Uw behandelend orthopeed zal met u spreken over het verwachte resultaat van de ingreep. Onduidelijkheden hierover kunt u bespreken met uw behandelend orthopeed.

 Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de operatie van een osteotomie?
Gemiddeld duurt deze operatie tussen de 40 en 60 minuten.

Wordt de operatie van een osteotomie vaak uitgevoerd?
In Nederland worden per jaar naar schatting honderden osteotomieen verricht. Bij Orthopedium zijn onze orthopeden gespecialiseerd in het uitvoeren van deze verrichting, u bent bij ons in goede handen voor een osteotomie.

Hoe lang gaat een osteotomie mee?
We rekenen tegenwoordig op 8-10 jaar, maar bij zware belasting kan dat minder zijn. 'Ombouwen' naar een totale knie is mogelijk; indien te lang gewacht wordt dan is dat wel moeilijker en zijn er meer risico's.

Hoe lang moet ik wachten om een osteotomie te laten verrichten?
Uw mate van invaliditeit bepaalt dit, maar vroeg opereren geeft een beter resultaat, dat langer mee gaat!

Is zo'n plaat zwaar?
Een plaat weegt ca. 100 gram en u merkt daar niets van.

Piep ik op een vliegveld als ik door het poortje ga?
Met name bij slanke patiënten of bij meerdere metale delen in uw lichaam kan dit gebeuren.

U kunt zich thuis voorbereiden op de operatie door de u geleverde informatie goed door te nemen. Voor eventuele vragen kunt u  telefonisch of via email contact op te nemen met Kliniek Orthopedium.

Op de polikliniek bespreekt uw behandelend orthopeed  het verwachte resultaat van de ingreep met u.